Poliklinika Gemini Plus
ginekologija, opstetricija, klinička radiologija - uzv dijagnostika
tel. +385 1 3735-642
Ispitivanje prohodnosti jajovoda ExEm pjenom

Duško Pall, dr.med, spec. ginekologije i opstetricije, subspec. fetalne medicine

Jajovod je cjevasta struktura koja omogućuje prihvaćanje jajne stanice nakon ovulacije iz jajnika. U početnom dijelu jajovoda (ampula) dolazi do oplodnje jajne stanice spermijem i započinje transport oplođene jajne stanice (zigote) prema šupljini maternice. Prilikom obrade neplodnosti parova u oko 10-30% slučajeva uzrok su neprohodni jajovodi.

Uzroci neprohodnosti jajovoda su:
  • Upale jajovoda - klamidija, gonoreja...
  • Upale okolnih struktura – slijepo crijevo (appendicitis), operacijski zahvati u zdjelici, stanje nakon carskog reza…
  • Endometrioza – radi priraslica koje remete funkciju i pokretljivost jajovoda
  • Miomi - dobroćudne tvorbe građene od mišićnih stanica maternice pogotovu ukoliko su smješteni bliže ulazu jajovoda u šupljinu maternice
  • Prethodna izvanmaternična trudnoća - radi stvaranja ožiljka na jajovodu
  • Ciste jajnika – koje pritišću jajovode i ometaju njihovu normalnu funkciju
  • Razvojne anomalije jajovoda i maternice

 
jajovod 

Jajovodi se ultrazvučnim pregledom ne mogu prikazati pa su razvijene različite tehnike kojima se može dijagnosticirati njihova neprohodnost. Navest ćemo postupke koje pacijentice popularno nazivaju metodama za propuhivanje jajovoda. Osim dijagnostike kod blažih oblika suženja jajovoda prolazak kontrasta poboljšava prohodnost jajovoda, pa je u tom slučaju postignuta i terapija (“propuhivanje”)
  • HSG (histerosalpingografija) - za registraciju prolaznosti kontrasta kroz jajovode se koriste rentgenske zrake pa je danas sve manje u upotrebi
  • HSSG (histerosonosalpingografija) - uz kontrolu ultrazvuka registrira se protok kontrasta (doppler) tehnika kroz jajovoda kao i nakupljanje tekućine u zdjelištu
  • HyFoSy (hysterosalpingo foam sonography) - danas možda najbolja metoda iz više razloga:
    • Radi se ambulantno uz pomoć ultrazvuka i kontrasta ExEm pjene
    • Dostupnost
    • Bezbolna metoda - može se osjetiti blaža neugoda ukoliko postoji otpor u jajovodima
    • Koristi se pjenasti kontrast koji se dugotrajnije zadržava u maternici i jajovodima te prikazuje oblik šupljine maternice kao i prohodnost jajovoda i omogućava kvalitetniji i sigurniji rezultat pretrage
HyFoSy je najbolje učiniti u prvoj fazi ciklusa, po mogućnosti prije ovulacije, tj. između 7. i 12. dana menstruacijskog ciklusa.

Prije pretrage potrebno je :
  • učiniti cervikalne briseve na aerobe, klamidiju, mikoplazmu i ureaplazmu
  • apstinencija od spolnog odnosa
  • kod žena vrlo niskog praga boli može se prije pretrage uzeti jednokratno tableta nesteroidnog antireumatika (ibuprofen, diklofenak, paracetamol...)

Kako se obavlja “propuhivanje jajovoda” sa ExEm pjenom?
  • Postavljanje pacijentice u ginekološki položaj za pregled
  • Toaleta rodnice
  • Postavljanje ginekološkog spekuluma
  • Postavljanje katetera kroz vrat maternice i uštrcavanje pjenušavog kontrasta (ExEm pjene)
  • Ultrazvučnom sondom se kontrolira oblik šupljine maternice kao i prohodnost jajovoda
  • Nakon pretrage se preventivno uzima jednokratna doza antibiotika
prohodnost jajovoda